De opbouw - Ventileren


Inhoudsopgave - De opbouw


Ventileren

Inleiding

Vochtschade aan een kampeerauto kan voor veel narigheid zorgen. Reparatie van de schade kost veel geld. In dit artikel komen de kwetsbare plekken van de opbouw aan de orde, evenals het energiebewust verwarmen en luchten.

De oorzaken van vocht in de camper:

  • een lek in de wand van de opbouw
  • lekkage op kitnaden van de opbouw
  • slechte ventilatie van de woonruimte
  • aanwezigheid van mensen en dieren
  • koken, afwassen en douchen

Warme lucht neemt waterdamp op

Lucht neemt makkelijk waterdamp op, waardoor de luchtvochtigheid toeneemt. Hoe warmer de lucht is, hoe meer water zich eraan bindt. Als lucht met een hoge vochtigheidsgraad afkoelt komt een deel van dat vocht vrij in de vorm van condens. Dat gebeurt op de koudste plekken in de camper, de zogenaamde koudebruggen.

Dat zijn plekken waar de warmte makkelijk naar buiten wordt geleid, omdat daar de isolatie niet optimaal is. Denk hierbij aan de bevestigingpunten voor onderdelen aan de buitenwand, de overgang van de zijwanden naar het dak, de ramen en eventueel metalen delen die ter versteviging zijn opgenomen in de sandwichpanelen van de opbouw. Ook op plaatsen met weinig luchtcirculatie, zoals in grote meubelstukken en in bergruimten, kan condens ontstaan.

Herkennen van vocht

  • Schimmelvorming
  • Muffe lucht
  • Vochtkringen
  • Plaatselijk opbollen van plaatmateriaal
  • Sponsachtig aanvoelen van wat hard materiaal moet zijn
  • Aanwezigheid van zilvervisjes of pissebedden

Voelt de wand nog hard en stevig aan, dan is er nog geen ernstige schade. Alertheid is echter geboden, want bijvoorbeeld vochtkringen ontstaan niet zomaar. Voelt de wand zacht of sponzig aan, dan zijn maatregelen noodzakelijk. Ook de vloer kan door vocht zijn aangetast. Als deze al iets doorbuigt en zacht en sponzig aanvoelt, is het zaak ook hier maatregelen te nemen.

Vochtmeter

Een betrouwbare methode om de ernst van vochtoverlast vast te stellen, is het gebruik van een vochtmeter. Deze wordt tegen de wand van de opbouw gedrukt, waarna de vochtconcentratie is af te lezen op het display.

Door de meter over de wand te verschuiven is de bron van een lekkage op te sporen en kan de omvang van de vochtplek worden bepaald. De meter zegt niets over de grootte van de schade, alleen iets over de vochtconcentratie. Om te kunnen zien hoe ernstig de schade is, is demontage van de beplating nodig.

Regelmatige controle met een vochtmeter spoort schade en lekkage tijdig op. Vaak zijn de gevolgen dan ook minder rampzalig. In de gebruikershandleiding van de kampeerauto staat informatie over de verplichte periodieke vochtmeting. Vanwege de garantiebepalingen is het van belang deze richtlijnen aan te houden.

Binnentemperatuur

Luchtvochtigheid is pas zichtbaar als er waterdamp ontstaat in de vorm van mist of wolken. Het is niet alleen afhankelijk van het absolute vochtgehalte, maar ook van de luchtdruk en luchttemperatuur. Waterdamp ontstaat als de luchtvochtigheidsgraad in verhouding tot de omgevingstemperatuur te hoog is. Warme lucht kan een hogere luchtvochtigheidsgraad hebben, zonder dat er condensvorming is of waterdamp ontstaat.

Vochtschade voorkomen

Laat jaarlijks een vochtmeting doen. Dit kan tijdig een lekkage aan het licht brengen. Controleer kitnaden en afdichtingen op uitdroging en scheurtjes en laat deze indien nodig vervangen.

Zorg voor voldoende ventilatie om de opgenomen waterdamp af te voeren. Zo blijft het leefklimaat behaaglijk en wordt de kritische grens voor condensvorming van vijftig tot zestig procent relatieve luchtvochtigheid niet overschreden. De waterdamp die wordt afgevoerd kan, naar gelang de opbouwgrootte en gebruiksintensiteit, wel vijf tot veertien liter water bevatten.

Een goede luchtcirculatie is ook uit hygiënisch oogpunt noodzakelijk: schadelijke stoffen en geurtjes moeten niet blijven hangen. Het grote voordeel is ook dat het verwarmen van de aangevoerde frisse en droge lucht ook nog eens minder energie kost dan het verwarmen en op temperatuur houden van vochtige of bedompte lucht.

Ventileer dus naar behoefte, maar ook energiebewust. Tijdens het luchten is er warmteverlies, maar dat weegt niet op tegen het belang van een gezond leefklimaat en het voorkomen van vochtschade aan de kampeerauto.

Het beperken van verlies aan warmte kan eenvoudig door kort en intensief te luchten door de dakluiken, vensters en deuren korte tijd helemaal open te zetten. Na ongeveer tien minuten is de ontstane vochtige lucht door verse en drogere lucht vervangen. Het voordeel hiervan is dat slechts een relatief geringe hoeveelheid warme lucht wordt afgevoerd.

Na het sluiten van de ramen, deuren en luiken helpt de nog aanwezige warme lucht de ingestroomde verse lucht snel op de gewenste temperatuur te brengen. Dit luchten moet enkele keren per dag plaatsvinden.

Tips voor energiebewust verwarmen en luchten:

  • Verwarm de opbouw voldoende en vooral zo continu mogelijk.
  • Bij langdurig stallen van de kampeerauto de kussens hoog opbergen, kastdeuren openen en naar gelang de grootte van de kampeerauto zogenaamde vochtvreters plaatsen.
  • Blokkeer de luchtcirculatie niet. Dit is vooral belangrijk bij de buitenwanden van de kasten.
  • Dek de luchtroosters niet af.
  • Houd de toegang tot de bestuurderscabine zo mogelijk gesloten, bijvoorbeeld door het ophangen van een thermogordijn. Anders dringt met warmere lucht uit de opbouw te veel vochtigheid in de bestuurderscabine, die bij het afkoelen van de lucht condens afgeeft.
  • Vermijd langdurig luchten tijdens het verwarmen. Open ramen veroorzaken meer warmteverlies dan intensief kort luchten.
  • Maak na het douchen de wanden en de vloer droog.
  • Draai bij het luchten de verwarming lager. Maar pas op bij vorst. Het lager zetten van de verwarming mag alleen tijdens kort stootluchten, anders kan het water bevriezen.
  • De ruimten die niet worden gebruikt, zoals bijvoorbeeld de ruimten tussen de dubbele vloeren, moeten ook worden verwarmd.
  • De waterdamp die tijdens het koken of douchen ontstaat, moet door gericht ontluchten naar buiten worden afgevoerd. Zet dus het raampje in de keuken open of zet de afzuigkap aan.