Sabbatical in een e-camper: duurzaam en relaxed

Tekst Marja van Kampen Foto’s Familie Ten Have

Langere tijd de hort op, daar dromen we allemaal van, maar tegelijk willen we de aarde zo min mogelijk belasten. Aan de e-camper zitten nog best wat bezwaren, zoals een beperkte actieradius. Maar wij zeggen: toch doen, immers, don’t expect to see a change, if you don’t make one. Het gezin Ten Have denkt er ook zo over.

Graag dragen ze hun steentje bij aan het hedendaagse duurzaamheidsstreven: groen, circulair, sociaal en innovatief. Marco, Nancy en zoon Brenn ten Have uit Son en Breugel planden met dit in gedachten hun droomreis. Nancy ten Have (48): “Wij deden ons best ons avontuur zo duurzaam mogelijk te realiseren. Zonder overdreven luxe en zo dicht mogelijk bij de natuur.”

Zo kwamen zij en haar echtgenoot, internet doorspittend, uiteindelijk uit bij verhuurbedrijf EV Camper te Amersfoort, waar deskundigen Audrey en Rutger van den Berg sinds drie jaar de scepter zwaaien. Marco ten Have (52) vertelt dat Rutger van den Berg hen zó enthousiast maakte dat ze al snel – na een weekend proef-EV-camperen – kozen voor de VW Outbase ID. Buzz.

Huiswerkopdrachten

Die camper is vijf meter lang, wat voor drie mensen nogal krap lijkt. Nancy ten Have, nuchter: “De inrichting is bijzonder goed doordacht. Onder het hefdak sliep onze zoon Brenn, wij op de uitgeklapte zitbanken en overdag leefden we veel buiten. De trekhaakkoffer was nuttig, hoewel we weinig meenamen: twee sets kleding voor fris en warm weer, ondergoed voor een week. Boodschappen haal je onderweg.”

En zo stapten de drie uit de ratrace om een dikke drie maanden lang weg te gaan. Marco ten Have had de mazzel dat hij eens per vijf jaar een sabbatical kon opnemen, zijn eega was in de tijd nog zzp’er en alleen voor Brenn (11) was er een hobbeltje. Uiteindelijk konden er met school goede afspraken worden gemaakt over externe begeleiding. Elke veertien dagen was er contact met de begeleider om huiswerkopdrachten door te nemen en vragen te beantwoorden. “Há, die opdrachten had ik lekker binnen een halfuurtje per dag af, gewoon onderweg in de camper”, verklapt Brenn.

Er waren campings waar de camper gewoon een nacht aan de stekker mocht staan. Doordat het passensysteem niet Europees geregeld is, zijn voor elk land aparte laadpassen nodig. Bovendien is het raadzaam vooraf uit te zoeken waar laadpalen staan. “Wij vonden er veel bij tankstations en supermarkten rondom de grote steden, tegelijk met wc’s en watertappunten”, verheldert Marco ten Have. “Tijdens het laden zetten we weleens het tafeltje en de stoeltjes buiten. Dan aten en dronken we wat. Je hebt gelukkig snelladers, maar het duurt altijd langer dan een dieseltank volgooien.” De dreiging van een leeg rakende accu? Die kenden ze niet. “Je moet het goed bijhouden, maar met een accucapaciteit van 80 kWh heb je een flinke actieradius en wij haalden zeker vierhonderd kilometer. Voor Servië hadden we geen pas, daar moesten we snel door.”

Langste hangbrug

Koken deed het gezin elektrisch, via een huishoudaccu, die gevoed wordt door zonnepanelen. “Voor veel zon hebben wij van tevoren een dikke kaars aangestoken en die heeft gewerkt”, grapt Nancy.

De reis ging door Duitsland via Dresden langs de noordelijke Tsjechische grens. Daar zijn diverse aaneengesloten natuurparken, zoals de Sächsische Schweiz, de Český ráj (het Boheems paradijs) en Adršpach, met prachtige rotsformaties en stille kampeerplekjes. “Zo kwamen we bij Dolní Morava met de langste hangbrug van de wereld op een prachtige stille camping terecht. Midden in het groen, superrustig, en een eigen kampvuur annex kookplek. In Slowakije volgden we de Poolse grens via het Lage en Hoge Tatragebergte. Bij Zakopane maakten we een uitstapje naar het Poolse Pieniński  Park Narodowy, een nationaal park, en met een toegangskaartje mochten we de bergtop van de Sokolica op. Onbeschrijflijk, zo mooi. Via het Slovenský ráj, het Slowaaks paradijs, bogen we af naar het zuiden.”

Juweeltje

Op een drukbezette camping ontmoetten ze een gezellig Nederlands gezin, waarmee ze een dag of wat optrokken. “De kinderen bakten mais en bananen en de ouders hadden het gezellig rond het kampvuur. Hier wandelden we in de indrukwekkendste kloof van deze reis: de Suchá Belá, een aanrader in Slowakije. Via een snikheet Hongarije trokken we snel verder. Geen bergen, dus er was geen ontkomen aan de hitte en eenmaal in Roemenië wilden we zo snel mogelijk de hoogte in. In het nationale park Apuseni vonden we een offgrid kampeerplaats midden in de bergen. Er was een bergstroompje, voorzieningen waren er niet. Geen stroom, riolering, internet, telefoon, niks. Geweldig, back to basic! Prachtige wandelingen voor de deur, elke dag koken op een kampvuur en omringd door vooral Roemenen die allemaal genoten van een weekendje weg. We gebruikten vaak de app Park4Night, maar dit juweeltje stond zelfs daar niet op.

Uien vlechten

Met lichte tegenzin vertrokken ze na drie overnachtingen van deze offgrids droomplek. Marco: “We hadden een afspraak staan in Värmaga, in de gemeente Hunedoara. Op een Roemeense boerderij ginge we bij een Nederlands gezin vrijwilligerswerk doen. Brenn was druk met spelen en hutten bouwen en ook wij vermaakten ons prima. Tien dagen lang leerden we zelfvoorzienend leven: groentes oogsten, fruit inmaken en uien vlechten. Ook hier weinig voorzieningen, maar daar waren we aan gewend en het geeft een zekere rust.”

Het gezin vervolgde de sabbatical in Servië en Bulgarije, waar het weer te wensen overliet. Er volgden toch nog een paar mooie dagen in het onbekende dorp Belogradtsjik in Noord-Bulgarije, waarna ze de ID. Buzz richting de Griekse grens stuurden, op zoek naar de zon. Marco ten Have: “Het Griekse vasteland vinden we het best bewaarde geheim van Europa. Het heeft alles: strandjes, azuurblauw water, heerlijk eten, ruige bergen, adembenemende vergezichten. We zijn er een week of vijf geweest en dat was absoluut te kort. Hoogtepunten waren het schiereiland Chalkidiki met dromerige strandjes waar we vaak snorkelden en kampeerden. De Pilion, een schiereiland waar de bergen uit de zee oprijzen, hebben we te paard verkend. Bekend is Meteora, met kloosters boven op waanzinnig hoge rotsformaties, dat we bezochten met de e-bike. En tot slot de nationale parken Tzoumerka en Vikos-Aoös rond de stand Ioánnina in het Westen. Afgelegen en verlaten, een hoogtepunt.”

Wat een reis … en dat zonder fossiele brandstoffen. Het kán dus, verzuchtten ze. Op 19 oktober, na meer dan honderd dagen vrijheid, vertrokken ze naar Anconna, Italië, waarna probleemloos de lange rit naar huis volgde. “Het was moeilijk afscheid nemen van alles en de Buzz”, vat het gezin Ten Have de gevoelens samen. De eindconclusie: met een EV-camper kun je relaxed door Europa reizen.