Oercamper met een stekker: Citroën HY

Tekst Marja van Kampen Foto’s Jeroen Jumelet en Bart Verschoor

In Harlingen wrijven we ons even in de ogen: staat daar nu een oude Citroën HY aan de laadpaal of is het een geintje? Het is echt een snoer en een stekker en een blik in het interieur verraadt dat het om een camper gaat. Daar willen we meer van weten.

Een foto is snel gemaakt, maar als we terugkomen om voor NKC een briefje onder de ruitenwisser te doen, blijkt de vogel gevlogen. Dankzij het kiekje en inzet van onze eindredacteur, lid van het Citroën HY Team, maken we kennis met Bart Verschoor (60), die zijn verhaal wel wil delen. Hoofditem is zijn omgebouwde Citroën HY pick-up uit 1973, maar hij vertelt ook hoe hij tot deze keuze is gekomen. Verschoor is nu zelfstandig architect, maar in een niet te ver verleden was hij de pionier die geen uitdaging uit de weg ging. In zijn jeugd stond alles in het teken van zeilen en windsurfen op topniveau. Hij deed mee aan pittige zeilraces, all over the world.

Na de geboorte van twee kinderen met zijn partner Annemarie legde hij de focus op het ambachtelijk houtbewerken. Dat liep zo goed, dat hij in Amsterdam-Noord een grote atelierwoning met woon-werkbestemming ontwierp en bouwde. Om nog meer van de finesses van houtbouw te ontdekken, reed hij per elektrisch aangedreven bakfiets naar Noorwegen om daar de woningbouw uit begin 1900 te bestuderen. Zijn droom voor een buitenleven en volledige zelfredzaamheid bleef bestaan.

Achterdeuren

Mede daardoor kwam de Citroën HY in beeld. “Ik heb een rigoureus besluit genomen en mijn atelierwoning goed verkocht, maar de belasting zag de opbrengst als winst uit onderneming. Als ik weer zou investeren in een nieuwe onderneming op kleinere schaal, scheelde mij dat 90.000 euro aan inkomstenbelasting. Dat kon met de aanschaf van een Citroën HY, die ik wilde laten ombouwen tot mijn duurzame mobiele AtelierBart.” Vanwege de constructie koos Verschoor voor een pick-up, met de mogelijkheid om achterdeuren aan te brengen. Verschoor: “Verder is een Citroën licht van gewicht, heeft tussen de chassisbalken ruimte voor de kist met het accupakket en – héél belangrijk – hij is zó leuk!” Het besluit bood het stel de mogelijkheid om hun zoon en dochter te helpen met de aanschaf van een woning. “En zelf woning me nu klein en fijn in karakteristiek Betondorp.”

Aluminium opbouw

De ombouw van de HY naar een 100 procent elektrische aandrijflijn begint met het inwinnen van advies. Daarvoor kan hij terecht bij Garage Sander Aalderink in Wormer, die gebruikte elektromotoren van Noorse Nissan Leaf’s toepast. Hij spreekt af om na de grondige restauratie van de HY dit hier te laten doen. Vervolgens huurt hij een loods in IJmuiden en demonteert zelf zijn HY. Hij verwijdert het koetswerk, nummert de losse onderdelen om later terug te plaatsen en de motor brengt tot z’n verrassing nog 1.000 euro op. Uiteindelijk blijft het chassis over, met aan de voorkant het zogenoemde paard, dat er met vier bouten aan vast zit. Dit omvat de motor, de versnellingsbak, de stuurinrichting en de voorwielophanging, ofwel: vrijwel alles dat de HY aan techniek bevat. Een term uit de tijd dat onze voorouders hun paard inspanden en bij het mennen ook over hun paard keken.

Intussen laat hij een scheepswerf een 4 millimeter dikke aluminium opbouw maken met twee achterdeuren, hardglazen ramen en bovenop acht speciale licht gebogen zonnepanelen. Met extra ventilatie, om te voorkomen dat de opbrengst afneemt als het dak te heet wordt.

Harteloze HY

Dan gaan het chassis, koetswerk en andere onderdelen naar een conserveringsbedrijf in Groningen, waar alles in een groot zuurbad gaat, om verfresten op te lossen. Vanwege het risico op vervorming ziet Verschoor af van het aanvankelijke plan om de boel te galvaniseren, maar kiest hij voor het coaten van het materiaal in een grijstint. Vervolgens zet hij de HY weer in elkaar, isoleert hij de camper in wording en timmert ‘m eenvoudig, maar praktisch in. Aan weerskanten twee lange velours beklede banken, een uitklapbare tafel en in de hoeken naast de achterdeuren een keukentje met kastjes en een inductiekookplaatje en aan de andere kant een wasbakje, ook met kastjes.

Na al dit intensieve voorwerk wordt de glanzende, maar harteloze HY vervoerd naar Wormer, waar een elektromotor van 400 volt en 60 kilowatt wacht om ingebouwd te worden. Samen met de aandrijfassen wordt deze gemonteerd en de Nissan-onderdelen worden aangepast naar die van Citroën. Het pakket lithiumaccu’s van 37 kilowattuur wordt tussen de chassisbalken geplaatst. Bij gunstige omstandigheden is de actieradius daarmee 200 kilometer, bij koud weer de helft. Bij het remmen op de motor worden de accu’s met de vrijkomende energie weer deels opgeladen. Bij een eerste tocht in Noord-Frankrijk afgelopen zomer werd duidelijk dat de HY-E bergop meer stroom pakt, maar dat die er bij het dalen voor een deel weer bijkomt. Alles is ook afhankelijk van weersomstandigheden, maar daarmee is Verschoor als oud-zeiler wel vertrouwd. Omdat de HY-E een eenfaselader heeft, duurt het opladen lang, maar je kunt ‘m wel overal aansluiten.

Als laatste stap moet de wagen voor de keuring naar de RDW. Dat blijkt een kwestie van tien minuten, omdat het werk door een bekende, gerenommeerde garage is gedaan. En dat de wegenbelasting wordt verdubbeld naar halftarief deert de HY-E uit 1973 niet, want die is als oldtimer belastingvrij. De HY-E weegt nu nog geen 2.000 kilogram en heeft een muisstil weggedrag. Voor de fotoshoot moet de mooie HY-E even verkassen naar een ruimer plekje en wij rijden mee. Wát een aparte gewaarwording als we geruisloos wegglijden.

Wereldboom

Inmiddels werkt Verschoor vanuit zijn mobiele werkplek AtelierBart, met een logo dat verwijst naar het Noorse Iggdrasil, wereldboom in de kosmogonie en zeer passend bij hem. Thuis heeft hij alleen nog een klein kantoor. Afrondend vertelt hij dat de bus hem alles bij elkaar iets meer heeft gekost dan de aan inkomstenbelasting bespaarde 90.000 euro. Maar dan heb je ook wat.