Accu laden: zo werkt het

Hoe houd je je accu goed geladen? Wat komt er bij kijken? Na het lezen van dit artikel ken je de belangrijkste feiten.

Laadregelaar

Huidige laders hebben allemaal een laadpatroon van drie of meer stappen, waarbij de drie belangrijkste stappen zijn:

1. De Bulk-fase: hierin wordt er met maximale stroom snel geladen tot de accu zijn specifieke ‘absorbtiespanning’ bereikt heeft.
2. De Absorbtie-fase: hierin wordt met een vaste spanning (en geleidelijk afnemende stroom) de accu verder volgeladen tot 100%. Deze fase heeft vaak een maximale tijd afhankelijk van het accutype.
3. De Float-fase. De accu wordt op een (iets lagere) vaste spanning gehouden, waardoor hij steeds vol geladen blijft. Bij LFP-accu’s is deze fase meestal niet nodig. In dat geval wordt de tijdsduur ingesteld op ‘0’ of wordt een wat lagere spanning gekozen.

Sommige moderne laders bieden Bluetooth-functionaliteit waarmee je ze volledig kunt configureren en real-time inzicht krijgt in de status van het laadproces.

Laadsnelheid

Een vuistregel voor loodaccu’s (incl. AGM en Gel) is dat je niet sneller laadt dan met 20% van de capaciteit. Een 100Ah-accu laad je dus optimaal met maximaal 20A. Dat is goed om te weten als je een nieuwe lader moet aanschaffen. Verschillende laders gebruiken ook de temperatuur om het laadproces wat aan te passen.

LiFePO4 (LFP) accu’s kunnen hoge laadstromen aan van meestal wel 100A of meer. Dit maakt razendsnel laden mogelijk, mits je een geschikte lader gebruikt met de juiste laadkarakteristiek én voldoende dikke stroomkabels om verliezen te minimaliseren.

Rendement accu’s

Accu’s worden steeds verder doorontwikkeld waarbij er aanzienlijke verschillen zijn in het rendement. Het ene accutype kun je beter niet verder dan tot maximaal 50% ontladen, terwijl je de ander tot wel 90% kunt leegtrekken. Een juiste balans in ontladen en opladen is van wezenlijk belang voor de levensduur van de accu. Probeer een loodaccu nooit verder dan ongeveer 50% te ontladen en je wordt beloond met een veel langere levensduur. Als je de accu helemaal leeg laat lopen ben je misschien al onmiddellijk aan een nieuwe toe. Een LFP-accu kan tot minstens 90% worden ontladen. Je haalt dus bijna twee keer zoveel stroom uit een schijnbaar even grote accu met dezelfde hoeveelheid Ah (Ampère uur). Bovendien heeft een LFP-accu minder verlies bij het laden en ontladen, zodat het elektrisch rendement een stuk gunstiger is.

Booster

Moderne campers met een Euro-6 motor en sommige met een Euro-5 motor hebben een ‘intelligente dynamo’ (Smart Alternator). Deze geeft tijdens het rijden vaak onvoldoende spanning af om de huishoudaccu volledig te laden. Meestal wordt de startaccu tijdens het rijden niet direct tot 100% geladen, zodat -tijdens het verminderen van snelheid of remmen- de bewegingsenergie via de dynamo in de accu kan worden gestopt. Dat levert een kleine energiebesparing op, maar als gevolg daarvan wordt de huishoudaccu niet meer volledig opgeladen. Voor het optimaal laden van de huishoudaccu heb je dan een booster nodig die de dynamospanning opkrikt tot het gewenste niveau. Bij fabriekscampers kan deze smart functie zijn uitgeschakeld of is er al een booster geïnstalleerd. Bij zelfbouwcampers moet de booster meestal nog geplaatst worden. Zeker bij de moderne LiFePO4-accu’s heb je meestal ook zo’n booster nodig, die er dan tevens voor zorgt dat de laadstroom niet te hoog kan worden voor de bekabeling en de dynamo. Met een booster is het zelfs mogelijk bij relatief korte ritten de LFP-boordaccu weer snel vol te krijgen.

Laadtoestand van de accu

Hoe weet je hoe vol de accu is? Bij de meeste campers is de accumeter nog steeds een veredelde voltmeter die de spanning van de accu meet. Dat is helaas geen goede indicatie. Tijdens het laden is de spanning altijd hoger en lijkt de accu misschien al vol, terwijl het laden nog maar net gestart is. Als je bij een volle accu de waterpomp of de televisie aanzet, kan de spanning tijdelijk juist dalen waardoor de accu leger lijkt. Zodra je alles weer uit zet zal de spanning weer wat stijgen. Een voltmeter geeft pas echt een betrouwbare indicatie als de accu minimaal een uur in rust is geweest. Dus niet laden en geen stroom gebruiken. Pas dan kun je vertrouwen op deze eenvoudige meters.
Wil je een nauwkeurige meting van de resterende energie in je accu hebben, dan heb je een geavanceerde energiemonitor nodig, zoals bijvoorbeeld Victron BMV-700-serie of de Büttner MT 5000iQ-batterijcomputer.

Bij een geïnstalleerde LiFePO4-accu kun je de traditionele, eenvoudige accu-indicator volledig vergeten. Zelfs bij 90% ontlading toont die nog ‘vol’, wat misleidend en onveilig is. Een batterijcomputer lost dit op met precieze data. Of kies voor een LiFePO4-accu met ingebouwde Bluetooth: via een app op je smartphone zie je real-time de exacte laadtoestand