Meer vermogen in de camper: chiptuning

Wellicht is dit een herkenbaar punt waar menig camperaar tegenaan loopt: je rijdt een heuvel op en merkt dat de camper het steeds zwaarder krijgt, je schakelt terug om toch nog vooruit te komen, maar ondertussen beginnen vrachtwagens je al in te halen. Erg frustrerend, maar gelukkig is er een oplossing. Veel campers die vanaf 2000 zijn gebouwd, kunnen door chiptuning meer vermogen en koppel krijgen. Chiptuning klinkt als de perfecte oplossing, maar kent ook nadelen als dit niet goed wordt uitgevoerd. In dit artikel lees je alles over de voor- en nadelen van chiptuning, waar je rekening mee moet houden en of dit iets voor jouw camper is.

Wat is chiptuning?

Vroeger ging een voertuig op de brug als men meer vermogen wilde. Dan verving je bijvoorbeeld de cilinderkop of plaatste je een grotere carburateur. Tegenwoordig wordt extra vermogen vooral via de computer verkregen. Chiptuning ontstond na de introductie van elektronische brandstofinspuiting. In de beginjaren deed je dat door een nieuwe chip te kopen en die te vervangen voor de standaardchip van het voertuig. Tegenwoordig sluiten tuners de camper aan op de computer en worden via de OBD-parameters in de ECU van de camper aangepast.

Het resultaat is dat de camper meer vermogen krijgt in de vorm van pk’s en Nm-koppel. Daardoor trekt de camper vlotter en soepeler op en kan hij zuiniger worden. Daar hoort wel een kanttekening bij. Sommige tuners beweren dat je 10% zuiniger rijdt, maar in de praktijk gaat het meestal om slechts enkele procenten. Bovendien rijd je alleen zuiniger als je dezelfde rijstijl aanhoudt. In de praktijk trek je met een getunede camper vaak sneller op, waardoor het brandstofverbruik juist ook kan toenemen.

Kan elke camper getuned worden?

De meeste campers die na 2000 zijn gebouwd, kunnen worden gechiptuned. De vermogenswinst is echter niet voor iedere camper hetzelfde. De Fiat Ducato 2.3 Multijet wordt bijvoorbeeld geleverd met vermogens van 120 pk tot 180 pk, terwijl het verschil vooral in de motorsturing zit. Daardoor is er bij het model van 120 pk veel meer vermogenswinst te behalen. Het model van 180 pk kun je vaak nog maar beperkt chiptunen, omdat deze binnen de veilige marges al vrijwel het maximale uit de motor haalt.

Ook de leeftijd en kilometerstand zijn belangrijk bij de afweging om je camper te laten tunen. Als een camper al 20 jaar oud is of een hoge kilometerstand heeft, vanaf ongeveer 200.000 kilometer, dan hebben de motor en koppeling al veel slijtage gehad. In dat geval is het verstandiger om de camper niet te chiptunen, of in ieder geval niet het maximale eruit te halen. Laat je daarom van tevoren goed informeren door een betrouwbaar bedrijf.

Tot slot is er ook wetgeving rondom tunen. Volgens de RDW mag je een voertuig maar 20% opvoeren ten opzichte van de fabrieksinstellingen. Ligt de vermogenswinst hoger dan 20%, dan moet je de camper opnieuw laten keuren bij een RDW-keuringsstation.

Meer slijtage aan onderdelen

Ondanks dat meer vermogen erg prettig is, kan het ook een keerzijde hebben. Vooral bij slechte tuning of wanneer het verschil met de fabrieksinstellingen te groot is, kan extra slijtage optreden. Onderdelen zoals de koppeling, versnellingsbak en turbo moeten dan harder werken, waardoor ze in de loop der jaren sneller slijten. Bij slechte tuning kan de motor ook te warm worden. Als motoren kapotgaan, is dat vrijwel altijd te wijten aan thermische overbelasting. Ook hierbij geldt dat je met je rijstijl invloed hebt op het slijtageproces.

Daarnaast wordt bij vermogenswinst de verhouding tussen lucht en brandstof aangepast. Als een tuner dit niet goed afstelt, kan dat leiden tot extra roetvorming. Dat kan vervolgens weer problemen veroorzaken met de EGR en het roetfilter.

Uitschakelen van de EGR

Hoe moderner een camper, hoe meer systemen er zijn om de uitstoot van schadelijke stoffen te verminderen. Een belangrijk onderdeel daarvan is de EGR. Dat is een klep die ervoor zorgt dat een deel van de uitlaatgassen terug de motor in gaat, zodat de verbranding schoner verloopt. Sommige tuners geven aan dat zij ook de EGR kunnen uitschakelen. Dat levert extra vermogen op, maar zorgt ook voor meer uitstoot. In sommige gevallen kan het voorkomen dat de uitstoot te hoog ligt en dit een afkeurpunt is voor de apk. Bovendien is het wettelijk niet toegestaan om de EGR-klep uit te schakelen.

Garantie vervalt

Veel campers hebben een garantie van twee of drie jaar. Gaan er onderdelen van de motor kapot, dan kun je met die garantie terug naar de dealer voor reparatie. Dealers zijn echter vaak terughoudend met het verlenen van garantie als blijkt dat het motormanagement van het voertuig softwarematig is aangepast. Is de motor gechipt, dan moet je bij een garantieclaim aantonen dat het mankement niet is veroorzaakt door een aanpassing in de software.

Gelukkig komt het zelden voor dat chiptuning zo snel problemen veroorzaakt dat je moet terugvallen op de garantie. Veel professionele tuners bieden bovendien aanvullende garantie op de software en doen soms kosteloos een diagnose bij storingen. Zoek daarom vooraf goed uit welke voorwaarden een tuner hanteert.

Nieuwe software-update

Een van de bezwaren tegen chiptuning is dat nieuwere campers nog weleens worden teruggeroepen voor een software-update. Bij zo’n update overschrijft de dealer de software in de computer, waardoor de chiptuning verloren gaat. Dat betekent dat je geld hebt uitgegeven zonder blijvend resultaat. Sommige tuners bieden hier gelukkig garantie op. Na een software-update kun je dan opnieuw bij hen terecht om de tuning weer te laten terugplaatsen. Ook hier geldt dat het verstandig is om van te voren uit te zoeken of een tuner dit aanbied in de garantie.

Conclusie

Je camper chiptunen kan veel voordelen opleveren, waardoor rijden in de bergen een stuk soepeler gaat. Het is wel belangrijk dat je een goede tuner kiest die garantie biedt en kennis heeft van jouw type voertuig. Zorg er ook voor dat de tuning niet te zwaar is, zodat onderdelen niet onnodig extra worden belast. De camper kan iets zuiniger rijden, mits je dezelfde rijstijl aanhoud en niet sneller optrekt. Het is vooral verstandig om jezelf af te vragen of je dat extra vermogen echt nodig hebt. Blijf je vooral in ons vlakke kikkerlandje, dan kun je beter bij de fabriekssoftware blijven.